ال عبدالجبار   از قدیمی ترین خاندانهای استان بوشهر هستند استان بوشهر همیشه جایگاه علما و فضلای بزرگ اسلام بوده و همینطور خاندانهای بزرگ چون دشتی -عصفور-بلادی-امیر دیوان و....ال عبدلجبار از بحرین به بوشهر و دشتی مهاجرت کردند این خاندان شعیه علمای زیادی به جامع اسلامی تقدیم کردند.آل عبدالجبار يکي از قديمي ترين خاندان هاي علم و فضل و فقاهت و رهبري شيعه در ايران و عراق و امارات خليج فارس و حجاز مي باشند. ( دايره المعارف تشيع ج 1 ص 197 ).به خاطر اینکه دولت صفویه پشتیبان شعیان بود علمای این خاندان به بوشهر مهاجرت کردند. بسیاری از ایرانیها(بوشهر) تا قبل از صفویه اهل سنت بودند که مسجد هایی را که عمر بن عبدالعزیز در بوشهر و دشتی بنا کرد خود حاکی از این است که تا قبل از دوران صفویه سنی بودند و بعدا کم کم با ورود خاندانهای بزرگی چون ال عبدالجبار ال عصفور و ال دشتی و ال بصری و ال درازی .... شیعه شدند.از بزرگان  خاندان ال عبدالجبار می توان به این علمای بزرگ اشاره کرد:

۱- شيخ عبداله ( م 1292ق) فرزند حسن بن محمد علي از اکابر علماي اماميه است وي کتاب زهره ارض الفري در اصول فقه را نگاشته که به صورت منظوم است شيخ عبداله در سال 1256 ق در بوشهر به دنيا آمد و در برگشت از نجف به بوشهر در بصره وفات مي کند و جنازه اش در جمادي الثاني 1292 ق به نجف انتقال يافت. (علما و نويسندگان بوشهر بر پايه الذريعه : سيد محمد حسن نبوي.او منظومه را در نجف به نظم در آورده و مجموعا بيش از سيصد و بيست بيت است.  بيت اول آن چنين مي باشد:
حمدا جزيلا کل من ثني            عنه لمن الهمنا المبينا
تا آن جا که مي گويد سميه بزهره الارض فري صاحب الذريعه منظومه را به خط برادر ناظم شيخ اسماعيل نزد سيد محمد تقي حجت بوشهري ديده است. ( همان  ص 13)

صاحب الذريعه از سيد محمد تقي حجت نقل مي کند که شيخ اسماعيل در سال 1328 ه.ق در بوشهر وفات يافت. ( الذريعه آغا بزرگ تهراني ، ج 3 ، ص 83)
۲- شيخ اسماعيل ( م1328ق) فرزند حسين بن محمد علي بوشهري از علماي قديم بوشهر بوده و بيش تر عمر خود را در شيراز گذرانيده و به تاليف و تدوين کتاب اشتغال داشت. مرحوم سيد محمد تقي فرزند سيد شنيع کازروني مقيم بوشهر از شاگردان وي بوده در کتاب فرهنگ نامه بوشهر تاليف دکتر سيد جعفر حميدي تاريخ تولدش را 1328 قمري ذکر کرده (فرهنگنامه ص 42)  و منبع خود را دايره المعارف تشيع عنوان کرده در حالي که در دايره المعارف تشيع ( دايره المعارف ، ج 1، ص 197) و کتاب « علما و نويسندگان بوشهر بر پايه الذريعه» نوشته مرحوم حجت الاسلام نبوي تاريخ وفاتش را 1328 ذکر کرده اند.( علما بر پايه الذريعه ،‌ص 49) به هر حال، از شاگردان او مي توان به ميرزا علي کازروني لسان المله اشاره کرد از ديگر تلاميذ او اطلاعي در دست نيست.
  مهج الدعوات (دايره المعارف تشيع ، ج 1، ص 197 ) شيخ اسماعيل دعاهايي را که شرح نموده از لحاظ معني و اعراب نحوي توضيح داده و تمام شروح ياد شده نزد سيد محمد نقي بن سيد محمد شفيع بوشهري به خط مولف موجود مي باشند. (علماء و نويسندگان بوشهر بر پايه الذريعه، ص 12)
۳- از ديگر بزرگان خاندان آل عبدالجبار شيخ محمد علي آل عبدالجبار است که متاسفانه چون بقيه علماي آل مذکور اطلاع چنداني از وي در دست. 

مواخذ:

آل عبدالجبار از بحرين تا کناره هاي جنوب ايران و بوشهر نوشته {سيد ابوالحسن حسيني}

ویکی پدیا

محقق و نویسنده:میثم رضایی